Հնդկաստանը նման է մի ծովի, որքան նրանով երկար ես գնում, այնքան խորն է դառնում:

Երկիրն այն, որ ընկած է օվկիանոսից հյուսիս,.
ԵՎ ձյունապատ լեռներից հարավ, կոչվում է Բհարատ,.
Քանի որ նրա բնակիչները Բհարատի հետնորդներն են:

2 мар. 2018 г.

Հոլի

Հոլին կամ գույների փառատոնը՝ հնդկական ամենահայտնի տոներից է, որը խորհրդանշում է գարնանամուտը, ինչպես նաև բարու հաղթանակը՝ չարին։ Այն նշվում է երկու-երեք օր, փետրվարի վերջի ու մարտի սկզբի նորալուսնի ժամանակ ( Այս տարի` 2018թ.-ին այն նշվում է մարտի 2-ին, 2019 թվականին կնշվի Մարտի 21-ին )։ Տոնի առաջին օրը` երեկոյան, մեծ խարույկ են վառում, վրան այրելով հսկայական խրտվիլակ կամ զարդարված ծառ, խորհրդանշելով Հոլիկի այրումը: Երկրորդ օրը հայտնի է Դհուլանդի կամ Ռընգըվալի անուններով, որի ժամանակ մարդիկ միմյանց ներկում են գունավոր փոշիներով ու իրար վրա լցնում գունավորված ջուր: Դրանք ուղեկցվում են հնդկական երգ ու պարով:


Տոնի ծագման մասին կան մի քանի վարկածներ, որոնք կապ ունեն Հնդկաստանի տարբեր շրջանների հետ: Այս օրը կրակ վառելու ամենատարածված վարկածն այն է, որ ըստ հինդուիստական մի առասպելի Վիշնու աստվածը մրցում է Հիրանյակաշիպու թագավորի քրոջ Հոլիկայի ( տոնի անվանումը ծագել է հոլիկա բառից ) աստվածային չար ոգու հետ: Բրահմա աստվածը Հիրանյակաշիպու թագավորին անմահություն է շնորհում, որը նրան գոռոզության է տանում, նա մտածում է, որ եթե անպարտելի է, ուրեմն ինքն էլ աստված է և հրամայում է բոլորին՝ միայն իրեն երկրպագել, իսկ ովքեր չենթարկվեն իր կամքին կպատժվեն և կսպանվեն: Նրա որդին՝ Պրահլադան, չհամաձայնվելով հոր հետ հրաժարվում է երկրպագել նրան և մնում է հավատարիմ Վիշնու աստծուն, ինչը շատ է զայրացնում Հիրանյակաշիպուին: Նա տղային ենթարկում է դաժան պատիժների, սակայն Պրահլադան չի փոխում որոշումը: Թագավորը տղային սպանելու համար օգնության է դիմում քրոջը՝ Հոլիկային, ով խաբելով տղային իր հետ նստեցնում է խարույկին: Հոլիկան ուներ հատուկ մի շալ, որը նրան պաշտպանում էր կրակից, իսկ Պրահլադան ոչինչ չէր կրում: Կրակը հանկարծ սկսում է բոցկլտալ և Հոլիկայից թիկնոցը պոկվում, փաթաթվում է Պրահլադային: Հոլիկան այրվում է, իսկ թիկնոցը պաշտպանում է տղային: Վիշնուն հայտնվում է Նարասիմհայի տեսքով ( կես մարդու և կես առյուծի ) և սպանում Հիրանյակաշիպուին` մարդկանց ազատելով նրա պարտադրանքներից և վախից: Այսպիսով խորհրդանշելով բարու հաղթանակը չարի դեմ:


Հոլի տոնին միմյանց տարբեր գույներով ներկելու ավանդույթը կապում են Կրիշնայի հետ: Ըստ առասպելի փոքրիկ Կրիշնան գանգատվում էր մայրիկին, թե ինչու է Ռադհայի ( ում նա սիրում էր ) դեմքն այդքան սպիտակ, իսկ իրենը՝ կապույտ: Մայրը որդուն խորհուրդ է տալիս բազմերանգ գույներով ներկել Ռադհայի դեմքը, որպեսզի այդքան արտաքին տարբերություն չլինի:


Օգտագործում են լվացվող, բնական ծագում ունեցող գույներ: Կարմիր և նարնջագույն գույները ստանում են պալաշ կամ տեսու կոչվող ծառի ծաղիկներից, կանաչը՝ մեհենդի ծառի չորացած տերևներից, կապույտը՝ ինդիգո բույսից, դեղինը՝ քրքումի փոշուց, մանուշակագույնը ստանում են բազուկից, հաճախ դրանք ուղղակի խաշում են ջրում և ստանում գունավոր ջուր:


Այս տոնին պատրաստվում է հատուկ ըմպելիք «տհընդաի», զարդարված «բհանգոմ»-ով` պարունակելով մարիխուանայի ոչ այդքան մեծ քանակություն:


13 дек. 2017 г.

Հնդկական Հաց - Նաան


Բաղադրատոմսը.

1 բ գոլ ջուր
⅔ բ մածուն
2 ճ գ բուսական յուղ, ես ձիթապտղինն եմ օգտագործում
2 ճ գ մեղր, կամ 1.5 ճ գ շաքարավազ
2 թ գ չոր դրոժ
1 ճ գ աղ
3.5 – 4 բ ալյուր, որ ստացվի փափուկ, չկպչող խմոր


Կարագով քսուկի համար.

50 գրամ հալեցրած կարագ
0.5 թ գ կարրի փոշի
1 պճեղ ճզմած սխտոր
Կարմրր տաքդեղ, աղ ըստ համի
Մի քիչ էլ շատ մանր կտրատած մաղադանոս

Պատրաստման եղանակը.


Աղբյուրը - Heghineh Cooking Show

25 авг. 2017 г.

Գանեշա Չատուրթի

Հինդուիստներն այսօր նշում են բարգավաճման և իմաստության աստված Գանեշայի փառատոնը (պաշտոնական - Ganesha Chaturthi կամ Vinayaka Chaturthi):


Տոնակատարությունը նշվում է հանրայաին վայրերում՝ տեքստերի ընթերցմամբ, խմբակային խնջույքներով, անցկացվում է նաև մարզական մրցույթներ:
Այս օրը քաղաքների և գյուղերի փողոցներում կարող եք տեսնել տարբեր մեծ ու փոքր խմբերի երթ: Մի քանիսը սկզբից տանում են իրենց կուռքի արձանը, իսկ ամբոխը ծափահարություններով, նվագախմբով հետևում նրանց:


Պատմությունը.
Գանեշան Շիվա աստծո և նրա կին Պարվատիի որդին է: Նա Երկիրը կառավարում էր իմաստությամբ, կարողանում էր լուծել բոլոր խնդիրներն ու հաղթահարել յուրաքանչյուր արգելք:
Մի անգամ Շիվան բարկանում է որդու վրա, որը պատշաճ քաղաքավարությամբ չէր ողջունել իրեն, և կտրում է նրա գլուխը: Պարվատին ամուսնուն աղաչում է վերակենդանացնել երեխային, և աստված Գանեշային վերադարձնում է կյանք, բայց այս անգամ՝ փղի գլխով:


Այդ ժամանակից ի վեր փիղը Հնդկաստանում համարվում է իմաստուն կենդանի:
Որպեսզի սփոփեին վերակենդանացած Գանեշային, աստվածները նրան ընծաներ են ուղարկում. իմաստության մեծն աստվածուհի Սարասվատին նրան նվիրում է ձետուր և թանաք, երկրի աստվածուհի Պրիտհիվին նրա մոտ ծառայության է ուղարկում մի առնետի, որը դառնում է Գանեշայի նժույգը:


8 июн. 2017 г.

Հինդի - Այբուբեն

Հնդկերեն գրավոր լեզուն կազմված է երկու համակարգից՝ գրաֆիկա և դևնագրի այբուբեն: Դևնագրի այբուբենը բացի հնդկերենից օգտագործվում է նաև սանսկրիտում, այն լայն տարածում ունի նաև հյուսիսային Հնդկաստանի ժողովուրդների մոտ: Հարավային Հնդկաստանում այն չի օգտագործվում: Հինդի լեզվի հիմքում ընկած է սանսկրիտը՝ աշխարհի հնագույն լեզուներից մեկը: Հնդկերենում գրում և կարդում են ձախից աջ՝ ինչպես հայերենում: Հինդի լեզվում կա 12 ձայնավոր և 36 բաղաձայն: Այս լեզվում գոյություն ունեն միայն փոքրատառեր: Բառամիջում ձայնավորների փոխարեն օգտագործվում են հատուկ նշաններ, որոնք կոչվում են մատրաներ: Յուրաքանչյուր ձայնավոր ունի կարճ և երկար արտասանություն:
Օրինակ՝ इ - Ի, ई - Ի՜

Ձայնավորներ.
अ - ը
आ - ա՜
इ - ի
ई - ի՜
उ - ու
ऊ - ու՜
ए - է
ऐ - է՜
ओ - օ

औ - օու՜
अं - ըն
अः - ըհ
ऋ - րի


Բաղաձայներ.
क - կ 
ख - քհը
ग - գ
घ - գհը
च - ճ
छ - չ
ज - ջ
झ - ջհը
ट - տ
ठ - տհը
त - տ
थ - թհը
ड - դ
ढ - դհը
द - դ
ध -դհը
ण - ն
न - ն
ङ - նգը
ञ - նը
प - պ
फ - փ
ब - բ
भ - բհը
म - մ
य - յ
र - ռ
ल - լ
व - վ
श - շ
ष - շա
स - ս
ह - հ
क्ष - կշը



Քանի որ հինդի լեզուն բաղկացած է ոչ միայն գրաֆիկայից այլ նաև դևնագրի համակարգից ուստի այդ լեզվում կան տառեր, որոնք կառուցվում են այբուբենից վերցված տառի և կետի օգնությամբ: Այդ տառերն են՝
ज़ - զ
ग़ - ղ
ख़ - խ
ड़ - ր
ढ़ - ռհը
फ़ - ֆ

Մատրաներ.
  • आ - ा
  • इ - ि
  • ई - ी
  • उ - ु
  • ऊ - ू
  • ए - े
  • ऐ - ै
  • ओ - ो
  • औ - ौ
  • ऋ - ृ
Ստորև տրված են բաղաձայներն ու նրանց միացյալ գրելաձևերը.


Այս ցանկում իհարկե բոլոր հնարավոր դեպքերը չեն (կան հարյուրավոր միացյալ տառեր), բայց եթե հասկանաք այս աղյուսակի մեխանիզմը(հարմար բառ չգտա :Դ), կկարողանաք պարզել և մնացածինը...:




22 мая 2017 г.

Վարանասի

Ավանդության համաձայն՝ Գանգես գետի ափին՝ Ուտտար Պրադեշի նահանգում, հնդկական աստված Շիվայի կողմից առնվազն 3000 տարի առաջ հիմնադրված Վարանասին մեզ հասած ամենահին քաղաքն է աշխարհում և հինդուների ուխտագնացության ամենասրբազան վայրերից մեկը:


Ամեն տարի ավելի քան մեկ միլիոն հինդու ուխտագնացներ են այցելում Վարանասիի աստվածային Շիվայի և Շակտի հոյակերտ սրբազան վայրերն ու տաճարները: Ուխտավորները գալիս են այստեղ Գանգես գետի սրբազան ջրերում լողանալու համար, քանի որ նրանք հավատում են, որ դա կմաքրի իրենց մեղքերը և կավարտի վերածնվելու շրջանը:


Լողանալու ծիսակարգի համար կա մոտավորապես 100 հայտնի ղհատ (անմիջապես գետի մոտ իջնող աստիճաններ): Ամենահայտնի ղհաթը Դասասվամեդն է, որը բառացիորեն նշանակում է "տասը սրբազան ձիերի դիմացի գետ", այդ անվանումը կապված է այն առասպելի հետ, որի համաձայն՝ Բրահման (հինդուիզմը ստեղծող աստված) արտաքսված Շիվա աստծո վերադարձի համար ձի է զոհաբերել:

Dashashwamedh

Այս ղհաթը, ուր հաճախ եկել են սադհուները կամ հինդուների սրբերը, գտնվում է բազմաթիվ հայակապ տաճարների և սրբավայրերի դիմաց, իսկ Դասասվամեդում լողանալու ծիսակատարությունը քաղաքի ամենագեղեցիկ և խորհրդանշական տեսարաններից մեկն է:



8 апр. 2017 г.

Լադու - Հնդկական քաղցրավենիք

Լադու աղանդեր սիսեռի ալյուրից, բուսայուղից, ընկույզով, կոեկոսի փաթիլներով և քաղցր համեմունքներով՝ դարչին, հիլ և մշկընկույզ, որոնք շատ տարածված են հարավային Ասիայում...:
«Լադու» անվանումը ծագում սանսկրիտերեն լադդուկա (կամ լատիկա) բառից, որը նշանակում է «փոքրիկ գնդիկ»: Այն իրենից ներկայացնում է քաղցր ծիրանի չափի քաղցր գնդիկներ: Այն պատրաստում են սպիտակաձավաից, սիսեռի կամ ցորենի ալյուրից. կան պատրաստման բազում ձևեր և բաղադրատոմսեր: Լադուն հաճախակի պատրաստում են տոնակատարությունների և ֆեստիվալների համար:


Առանձնացվում են լադուի միքանի տեսակներ, օրինակ շամբալայով լադու, որը հանդիսանում է օգտակար միջոց ստամոքսի հետ կապված խնդիրների ժամանակ:
Կամ չամիչով պատրաստված լադուն, որը խորհուրդ է տրվում հղիներին և կերակրող մայրերին:


Ռավա լադուն պատրաստվում է սպիտակաձավարից, շաքարից, բուսայուղից: Բաղադրատոմսի տարբեր տեսակներում ավելացնում են չամիչ, հիլ, հնդկական ընկույզ, կոկոսի փաթիլներ:

Ռավա Լադու
Ձեզ եմ ներկայացնում լադուի պատրաստման մի եղանակ մաննիով.
Բաղադրիչներ.
Մաննի - 1 բաժակ
Խտացրած կաթ - 100գ.
Կոկոսի փոշի - 1/4 բաժակ
Կաթ - 12 ճաշի գդալ :Դ
Հալած յուղ - 2 ճաշի գդալ
Շաքարավազ - 1/2 բաժակ
Հնդկական ընկույզ - 12 հատ
Չամիչ - 1 ճ. գ.
Հիլ - 5 ճ. գ.

Պատրաստման եղանակը.
1. Տաքացնել թավան, ավելացնել հալած յուղը:
2. Հնդկական ընկույզը (ոչ շատ մանրացրած) մաննիի հետ լցնում ենք թավայի մեջ և խառնում:


3. Մաննի պատրաստման ժամանակ պետք է գազօջաղը լինի միջին ջերմության, անընդհատ խառնել, մինչև այն կդառնա բաց ոսկեգույն(8-10 րոպե)
4. Մաննիի և ընկույզի վրա ավելացնում ենք մեկ քառորդ բաժակ կոկոսի փոշին, և շարունակում խառնել ևս 1-2 րոպե:


5. Ավելացնում ենք խտացրած կաթը, հետո շաքարավազը: Խառնում և տրորում բոլոր բաղադրիչները այնքան, մինչև ունենանք հարթ զանգված:


6. Աղում ենք հիլի սերմերը և չամիչի հետ ավելացնում լադուին:


7. Ավլացնում ենք նշված քանակությամբ (սենյակային ջերմաստիճանի) կաթը, մի փոքր թողնում, որ այն ներծծվի խառնուրդին, ապա թավան վերցնում կրակից:


8. Սարքում ենք փոքր գնդիկներ, և արդեն աղանդերը պատրաստ է մատուցման:


Լադուն հաճախ պատրաստում են ֆեստիվալների կամ ընտանեկան միջոցառումների համար, ինչպիսիք են հարսանիքները, ծնունդները, կամ մատուցվում է պռասադի տեսքով (prasad) հնդկական տաճարներում, հատկապես Անդհա-Պրադեշի, Տիրումալի ,Վենկատեշվարի տաճարում:


Տես նայ - Ջալեբի , Ռասգուլա

5 янв. 2017 г.

Հինդի - अ և आ ձայնավորները

Հինդի լեզուն իրենից ներկայացնում է միանգամայն բարդ
ամբողջություն, որին բնորոշ է տարատեսակությունը:
(c) Պ. Բարաննիկով

Հինդիի տարածվածությունը

Հինդիում ձայնավորները տարբերվում են տևողությամբ, շարքով, բարձրացմամբ, շուրթերի դրքով և փափուկ քիմքի դիրքով: Ըստ տևողության՝ ձայնավորները բաժանվում են երկարների և կարճերի: Հինդիում ձայնավորների երկար-կարճ հակադրությունն ունի իմաստատարբերակիչ նշանակություն. օրինակ՝ kam քիչ - kām աշխատանք: Բացի պարզ ձայնավորներից, հինդիում գոյություն ունեն երկբարբառներ (դիֆթոնգներ)։ Սանսկրիտական բառերում հանդիպում են այսպես կոչված վանկային բաղաձայններ ŗ -ն և ļ-ն, որոնք արտասանվում են [ri] և [li]: Որոշ բառերում առանձին ձայնավորներ կարող են ազատ ձևափոխվել՝ չփոխելով բառերի նշանակությունը. օրինակ՝ bāhar - bāhir 'դուրս, դրսից':


Առաջին ձայնավորը, որ պետք է սովորենք. ինպես հայերենում, անգլերենում և այլ լեզուներում՝ Ա-ն է: Սկզբում կարող է անսովոր և դժվար երևալ, բայց շատ հեշտ է գրության ձևը - (ինչպես 3 թվանշանը և լատինատառ T տառը, որոնք մեջտեղում միանում են փոքրիկ գծիկով -): Ճիշտ արտասանության համար, կարող եք յութուբից գտնել վիդեոներ և լսել այն հնդիկ վիդեոբլոգերների կողմից: Իսկ հիմա եկեք սովորենք մի քանի բառ, որոնք սկսվում են այս տառով.
अच्छा (acchaa) --- լավ
Բառամիջում գրվում է միայն Ա-ի T մասնիկը.
अनार (Anaar) --- նուռ 
Namaste(բարև) բառում երկու տեղ հնչում է "Ա" ձայնավորը, բայց գրությունում չկա नमस्ते, որովհետև  (նա) և  (մա) տառերում արդեն իսկ կա արտասանվող տառը:


Հաջորդ ձայնավորը (աա)-ն է, որը գրությամբ առաջինից տարբերվում է աջ կողմից զուգահեռ տարվող գծիկով, իսկ արտասանությամբ՝ հնչում է երկար "ա":  
आग(Aag) - կրակ
आम(Aam) - մանգո
नाम(Naam) - անուն

आपका(Aapka) - ձեր