Հնդկաստանը նման է մի ծովի, որքան նրանով երկար ես գնում, այնքան խորն է դառնում:

Երկիրն այն, որ ընկած է օվկիանոսից հյուսիս,.
ԵՎ ձյունապատ լեռներից հարավ, կոչվում է Բհարատ,.
Քանի որ նրա բնակիչները Բհարատի հետնորդներն են:

24 апр. 2015 г.

Հայերը Հնդկաստանում

Պատմական այս կամ այն իրադարձությունների հետևանքով հայերը տարբեր ժամանակներ ապաստան են փնտրել հեռավոր երկրներում, ուր նրանք գտել են խաղաղ կյանք և աշխատանքի պայմաններ: Ապաստաններից մեկն էլ այս հյուրընկալ
երկիրն է եղել, ուր ժամանակին ստեղծվել է հայկական առաջադեմ և հարուս գաղութը:

Հայ պոետ Մալիկա Ջան (ապրել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին)
Հայերի կապը Հնդկաստանի հետ եղել է ավելի վաղ, քան հնդկահայ գաղութի ստեղծումը։ Առաջին հայ համայնքները Հնդկաստանում ձևավորվել են XVI դարում, ապա ստվարացել XVII– XVIII դարերում (շուրջ 25 հզ. հայ):
Հայերը մեծ ընդունելություն ունեին հատկապես Մեծ Մողոլների թագավոր Աքբար Մեծի ժամանակ, որի մայրաքաղաքն էր Ագրան։ Աքբարը ոչ միայն Հնդկաստանի շինարար ղեկավարներից էր, այլև արվեստն ու կուլտուրան հովանավորողներից մեկը։ Նա գնահատում է հայ արհեստավորների ու վաճառականների ձեռներեցությունն ու հմտությունը։

Աքբար Մեծ
Հայկական առաջին գաղութը ստեղծվեց Աքբարի մայրաքաղաք Ագրայում։ Դրանից հետո հայկական համայնքներ հանդես եկան Հնդկաստանի տարբեր կենտրոններում՝ Սուրաթում, Լահորում, Դելիում, Հայդարաբադում, Բոմբեյում, Մադրասում, Կալկաթայում, Սաիդարադում, Չինապուրում, Դաքայում և այլ տեղերում։

«Հայերը Հնդկաստանում» գրքի կազմը

Հնդկական հողում, ամենից շատ երկու քաղաքում՝ Մադրասում և Կալկաթայում հայերը կարողացան ուժեղ դիրք ձեռք բերել։ Իսկ ամենից նշանավորը՝ իր անցյալով, եղավ Մադրասը։ Նրա պատմությունը հայ ժողովրդի տարեգրության կարևոր էջերից մեկը եղավ։

Սբ. Մարի Հայկական եկեղեցին Մադրասում (Հիմնադրված՝ 1772թ.-ին)
Մադրասի հայերը զբաղվել են նաև գրական, կրթական և ազգային մշակույթի այլ հարցերով։ Այստեղ նրանք ստեղծել էին տպարան, հրատարակել գրքեր և լույս ընծայել առաջին հայ պարբերականը՝ «Ազդարարը»։


Հնդկահայերի կյանքում մեծ իրադարձություն էր, երբ Կալկաթայում հիմնադրվեց ճեմարանը։ Դա տեղի ունեցավ 1821 թվականի ապրիլի 2-ին և այժմ էլ գործում է։

Կալկաթայի հայկական քոլեջը
Ճեմարանի պաշտոնական անվանումն է «Հայոց մարդասիրական ճեմարան»։ Նա Կալկաթայում հայտնի է ուղղակի Հայկական Քոլեջ անունով և գտնվում է Հին Չայնաբազար փողոցում՝ հայոց եկեղեցուց ոչ հեռու։ Ճեմարանը մի քանի շենքերից բաղկացած հաստատություն է, որը 141 տարի է, ինչ գոյություն ունի։ Ինչպես հայտնի է այդ ճեմարանը հաստատված է հնդկահայերի մեջ հայոց լեզվի, գրականության և ընդհանրապես ազգային մշակույթի պահպանման համար։ Նա սկզբից ի վեր այդ նպատակին է ծառայել։ Այս ճեմարանում դասավանդել են հայ նշանավոր մտավորականներ՝ Հ. Աղանուրյանը, Հ. Ավդալյաւնը, Մ. Թաղիադյանը և ուրիշներ։


Հնդկաստանի տարբեր քաղաքներում, տարբեր ժամանակներում տպագրվել են տասից ավելի ամսագրեր և պարբերականներ, որոնցից հիշենք՝ «Ազդարար» (1794 թ. Մադրաս), «Հայելի» (1820 թ. Կալկաթա), «Շտեմարան» (1822 թ. Կալկաթա), «Ազգասեր» (1845 թ. Կալկաթա), «Ազգասեր Արարատյան» (1848 թ. Կալկաթա), «Ուսումնասեր» (1849 թ. Սինգապուր), «Եղբայրասեր» (1862 թ. Կալկաթա):
Հրատարակված այս թերթերի մեջ երկուսը՝ «Ազդարարը» և «Ազգասեր» կամ «Ազգասեր Արարատյանը» ամենակարևորներն են։

«Ազգասեր Արարատյան» պարբերականը
Հնդկահայության մասին ավելին շատ տեղեկություն ստանալու համար կարող եք կարդալ Կամսար Ավետիսյանի "Հայրենագիտական էտյուդներ" գրքի Հայերը Հնդկաստանում բաժինը. --- http://armenianhouse.org/avetisyan/india.html

7 апр. 2015 г.

Կաստաների մասին

Կաստա ասելով մենք նկատի ենք ունենում հասարակության անդամների բաժանումը առանձին դասերի՝ ըստ նրանց զբաղմունքի:


Հին Հնդկաստանում գոյություն ուներ 4 կաստա.
1. Բրահմաներ - քրմեր, ուսուցիչներ, գիտնականներ
2. Կշատրիներ - զինվորականներ, կառավարողներ
3. Վայշաներ – առևտրականներ, արհեստավորներ
4. Շուդրաներ- ծառաներ, վարձու աշխատողներ
Առաջին երեք կաստաները համարվել են արտոնյալ, իսկ վերջին կաստան՝ շուդրան եղել է ստորին, ճնշված և համարյա իրավազուրկ:


Այս կամ այն կաստային պատկանալը որոշում էր մարդու դիրքն ու վիճակը հասարակության մեջ, անկախ նրա անձնական արժանիքներից:
Մի կաստային պատկանողը չէր կարող շփվել մյուսի հետ. նրանց նույնիսկ արգելված էր ամուսնանալ ուրիշ կաստայի ներկայացուցչի հետ:


Այժմ Հնդկական սահմանադրության մեջ կաստաների վերացման օրենքով, ինչպես նաև կյանքի թելադրանքով վերանում է կաստայական բաժանումը:

5 апр. 2015 г.

Հնդկաստանի արևմտյան դարպասը - Մումբայ (Բոմբեյ)

Անվանումն առաջացել է Մումբա աստվածուհու անունից:
Նա ունի մոտ երեք միլիոն բնակիչ, և երկրի երկրորդ քաղաքն է Կալկաթայից հետո:


Բամբեյը արդյունաբերական խոշոր կենտրոն է: Նրա արդյունաբերության մեջ գլխավոր դերը պատկանում է գործվածքեղենին: 231 տեքստիլ գործարաններից 65-ը բամբակյա գործվածքներն է արտադրում, իսկ մնացածները` մետաքսյա, բրդյա և տրիկոտաժ: Բոմբեյին է բաժին ընկնում բամբակյա գործվածքեղեննի արտադրության մեկ երրորդը:


Մումբայում է կնտրոնացած հնդկական կինոարդյունաբերության կեսը: Այստեղ են գտնվում հանրահայտ հնդիկ դերասաններ ու ռեժիսորներ Ռաջ Կապուրի Բիմալ Ռոյի ստուդիանները:


Բոմբեյը նկարներով.
Կամարը կառուցվել է 1911 թվականի դեկտեմբերին անգլիական Գևորգ 5-րդ թագավորի և Մերի թագուհու Հնդկաստան ժամանելու առթիվ: 

"Հնդկաստանի դարպաս" կամարը

Սանտա-Կրուս օդանավակայան
Մարին Դրայվ առափնյա փողոցը Մումբայի ամենագեղեցիկ փողոցն է, այստեղ կան շատ կոկոսյան արմավենիներ և բարձր ու գեղեցիկ շենքեր: Այս փողոցը "Բոմբեյի մանյակ" են անվանում:
Մարին Դրայվ փողոց
Ռաջաբայի աշտարակի բարձրությունը հասնում է 80 մետրի:
Ռաջաբայի աշտարակը
"Թաջ Մահալ" հյուրանոցը ամենալավն է Մումբայում: Նա իր հարմարություններով կարող է մրցել Եվրոպայի առաջնակարգ հյուրանոցների հետ:
"Թաջ Մահալ" հյուրանոցը
Կրոֆորդ շուկաում նպարեղեն են վաճառում: Բացի դրանից կան առանձին շարքեր, որտեղ վաճառում են թանկագին քարեր, ոսկյա և արծաթյա իրեր:
Կրոֆորդ շուկան
"Լռության աշտարակ"-ը բավականին բարձր է և գտնվում է ծառախիտ տեղում: Սա գերեզմանոց է, որտեղ փարսերը թողնում եմ մահացածի դին, որ գիշատից թռչունները ուտեն:
"Լռության աշտարակ"

Թաջ Մահալ. Հայուհին և Հնդկաստանի խորհրդանիշը

Հնդկահայքի մոռացված պատմության մասին բացառիկ մանրամասներ ներկայացնող «Թաջ Մահալ. հայուհին և Հնդկաստանի խորհրդանիշը» վավերագրական ֆիլմը «Հայկական չափանիշ» կինոկենտրոնի կողմից ստեղծվող «Անծանոթ հայեր» ֆիլմաշարից: